Als u professional bent en de gastenlijst van een klant beheert, geldt de AVG voor u, ook al vallen de bruidsparen die hun eigen feest organiseren in principe buiten de regels. U moet dus uw rol kennen, elke leverancier alleen geven wat hij nodig heeft, allergieën en religieus gekleurde menu’s beschermen en de gegevens verwijderen zodra het evenement voorbij is.
In het kort
- De uitzondering voor een «louter persoonlijke of huishoudelijke activiteit» geldt voor particulieren, niet voor de weddingplanner, de cateraar, de dj of de locatie.
- Uw verplichtingen hangen af van uw rol: verwerkingsverantwoordelijke of verwerker. Die rol wordt beoordeeld op basis van de feiten, niet op basis van wat het contract zegt.
- Een allergie betreft de gezondheid. Een halal- of koosjer menu kan een religieuze overtuiging verraden. Dit zijn gevoelige gegevens.
- De cateraar heeft geen telefoonnummers nodig en de dj geen allergieën: geef iedereen zijn eigen deel, niets meer.
- Verwijder de gegevens na het evenement of geef ze terug. Bewaar ze niet «voor het geval dat».
Het paar en de professional: twee verschillende situaties
Volgens artikel 2 is de AVG niet van toepassing op verwerking «door een natuurlijke persoon bij de uitoefening van een louter persoonlijke of huishoudelijke activiteit». Aanstaande echtparen die hun gastenlijst in een spreadsheet bijhouden, vallen in principe onder die uitzondering.
U werkt daarentegen in een professionele context. De uitzondering heeft betrekking op een natuurlijke persoon in zijn privéleven, niet op het bedrijf dat de lijst ontvangt om een dienst uit te voeren. Een gastenlijst bestaat uit persoonsgegevens, dat wil zeggen informatie «over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon»: namen, e-mailadressen, telefoonnummers, menu’s, plaatsen aan tafel.
Voor een bedrijf dat een seminar of een feest organiseert, is het nog eenvoudiger. Het is geen particulier: de AVG geldt voor dat bedrijf en voor zijn leveranciers.
Een opmerking vooraf: de AVG is Europese regelgeving (in het Frans RGPD). De bronnen in dit artikel zijn Franse, van de toezichthouder CNIL, maar de tekst van de verordening is overal in de EU dezelfde. In Nederland is de Autoriteit Persoonsgegevens de toezichthouder. Raadpleeg voor nationale uitwerking en praktijk altijd de lokale bronnen.
Verwerkingsverantwoordelijke of verwerker: wie speelt welke rol?
De AVG onderscheidt twee rollen. De verwerkingsverantwoordelijke bepaalt de doeleinden en de middelen van de verwerking. De verwerker verwerkt de gegevens «ten behoeve van de verwerkingsverantwoordelijke». De CNIL zegt het in haar factsheet over het correct bepalen van uw rol zo: «De kwalificatie hangt niet af van een contractuele keuze, maar van de feiten.» (vrij vertaald). De vraag die u zich moet stellen is dus eenvoudig: wie beslist waarover, en wie voert wat uit?
| Situatie | Waarschijnlijke rol | Waarom |
|---|---|---|
| Bedrijf dat zijn seminar aan een bureau toevertrouwt | Het bedrijf is verantwoordelijke, het bureau vaak verwerker | Het bedrijf beslist wie er wordt uitgenodigd en waarom. Het bureau volgt zijn instructies. |
| Weddingplanner die de lijst van het bruidspaar beheert | De planner is doorgaans verantwoordelijke | Het paar valt in principe buiten de regels. De planner kiest zijn tools, zijn leveranciers en wat hij verzamelt. |
| Cateraar die de menu’s en tafels ontvangt | Verwerker als hij instructies volgt, verantwoordelijke als hij de gegevens voor eigen doeleinden gebruikt | Alles hangt af van het werkelijke gebruik van de gegevens. |
| Onlinesoftware die de lijst host | Verwerker | De software verwerkt de gegevens ten behoeve van haar klant. |
Deze tabel vervangt geen analyse per geval. De AVG kent ook gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijken (artikel 26): zij bepalen samen doeleinden en middelen en verdelen hun verplichtingen in een onderlinge regeling. Let op: volgens artikel 28, lid 10, wordt een verwerker die zelf de doeleinden en middelen bepaalt, beschouwd als verantwoordelijke voor die verwerking. Dat geldt voor de cateraar die een ontvangen lijst hergebruikt voor zijn eigen acquisitie.
De CNIL adviseert de overwegingen te documenteren die tot uw kwalificatie hebben geleid. Een paar regels in uw standaarddossier volstaan om te beginnen.
Allergieën, halal, koosjer, beperkte mobiliteit: de gevoelige gegevens
Volgens de CNIL omvatten gevoelige gegevens onder meer gezondheidsgegevens en religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen. In een bruiloftslijst komen ze op drie plekken voor:
- Allergieën en intoleranties geven informatie over de lichamelijke gezondheid van een persoon. Dat is de definitie van gezondheidsgegevens in artikel 4.
- Halal- of koosjere menu’s kunnen een religieuze overtuiging verraden.
- Een vermelding als «rolstoel» of «beperkte mobiliteit» kan eveneens informatie over de gezondheidstoestand geven.
In beginsel verbiedt artikel 9 de verwerking van deze gegevens. Er zijn uitzonderingen, waaronder de uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene. De CNIL omschrijft die toestemming als een actieve, expliciete en bij voorkeur schriftelijke handeling, die vrij, specifiek en geïnformeerd moet zijn.
Wat dit in de praktijk betekent
- Vraag de informatie aan de gast zelf, bijvoorbeeld in het antwoordformulier, en leg duidelijk uit waarvoor ze dient: het maaltijdaanbod aanpassen.
- Vraag naar het gewenste menu, nooit naar het geloof. «Zonder varkensvlees», «halal» of «vegetarisch» is voor de cateraar voldoende.
- Bewaar alleen wat nodig is voor de service: de notenallergie, niet de medische voorgeschiedenis.
Voor de logistiek, dus het verzamelen van allergieën en ervoor zorgen dat ze het bord bereiken, leest u onze gids over allergieën en dieetwensen op de bruiloft.
Minimalisatie: elke leverancier krijgt zijn deel van de lijst
Artikel 5 vereist gegevens die «toereikend, ter zake dienend en beperkt tot wat noodzakelijk is voor de doeleinden». In de praktijk mag de volledige lijst dus niet rondgaan. Hieronder een basis die u kunt aanpassen:
| Leverancier | Wat hij nodig heeft | Wat hij niet nodig heeft |
|---|---|---|
| Cateraar | Aantal couverts, volwassenen en kinderen, dieetwensen en allergieën met de naam en tafel van de betrokkenen | Telefoonnummers, adressen, antwoorden van afwezigen |
| Feestlocatie | Aantal gasten, zaalindeling, toegankelijkheidsbehoeften die nuttig zijn voor de ontvangst | Details van de menu’s, contactgegevens van gasten |
| Dj of presentator | Voornamen van de personen die via de microfoon worden genoemd, belangrijke momenten | Allergieën, dieetwensen, contactgegevens |
| Fotograaf of videograaf | Sleutelpersonen en gewenste groepsfoto’s | Volledige lijst, dieetwensen, contactgegevens |
Deze selectie is ook een kwestie van veiligheid. Hoe minder de lijst circuleert, hoe kleiner de kans op een lek.
Doorgeven zonder lekken
Artikel 5 eist ook «passende beveiliging». Artikel 32 vraagt maatregelen die bij het risico passen, met name tegen ongeoorloofde openbaarmaking. Drie veelvoorkomende gewoonten gaan hiertegenin:
- De spreadsheet als e-mailbijlage. Elke verzending maakt een extra kopie die u niet kunt intrekken of bijwerken.
- De berichtengroep waarin de lijst of een schermafbeelding wordt geplakt. Alle leden bewaren die op hun telefoon.
- Eén enkel pdf-dossier dat naar iedereen gaat, met telefoonnummers en allergieën.
Kies liever voor individuele toegang, beperkt tot wat elke leverancier moet zien en die u kunt intrekken. Is een pdf toch nodig, maak er dan één per leverancier: ons artikel over het pdf-dossier voor de bruiloft legt uit hoe u het aanpast, en dat over de coördinatie van leveranciers laat zien hoe u vanuit één enkele informatiebron werkt.
Bij een incident, zoals een e-mail naar het verkeerde adres of een verloren telefoon, geldt artikel 33. De verantwoordelijke moet de inbreuk melden bij de toezichthouder «zonder onredelijke vertraging en, indien mogelijk, uiterlijk 72 uur» nadat hij er kennis van heeft genomen, tenzij het onwaarschijnlijk is dat de inbreuk een risico voor de betrokkenen inhoudt. De verwerker moet de verantwoordelijke zonder onredelijke vertraging informeren.
Het contract met uw leveranciers en tools: artikel 28
Wanneer u gegevens laat verwerken door een verwerker (software, een hostingpartij, soms een leverancier), vereist artikel 28 een contract. Daarin staan het onderwerp, de duur, de aard en het doel van de verwerking, de soorten gegevens en de categorieën betrokkenen. Controleer of het bepaalt dat de verwerker:
- de gegevens alleen verwerkt op uw gedocumenteerde instructies;
- zijn medewerkers een geheimhoudingsplicht oplegt;
- de beveiligingsmaatregelen van artikel 32 neemt;
- alleen met uw voorafgaande schriftelijke toestemming een andere verwerker inschakelt;
- u helpt bij het beantwoorden van verzoeken van betrokkenen;
- na afloop van de dienst, naar uw keuze, de gegevens verwijdert of aan u teruggeeft en de kopieën vernietigt;
- u de informatie geeft die nodig is om de naleving van deze regels aan te tonen en audits mogelijk maakt.
In haar factsheet over het beheer van onderaanneming raadt de CNIL ook aan de leverancier om zijn beveiligingsbeleid te vragen en de voorwaarden voor teruggave en vernietiging van de gegevens bij einde contract vast te leggen.
Denk ten slotte aan het register van verwerkingsactiviteiten (artikel 30). Organisaties met minder dan 250 medewerkers zijn er in principe van vrijgesteld, maar niet als de verwerking niet incidenteel is of gevoelige gegevens betreft. Dat laatste is vaak het geval bij een professional die bij elk evenement allergieën beheert.
Na het evenement: bewaring, verwijdering en verzoeken van gasten
De AVG schrijft geen bewaartermijn voor een gastenlijst voor. Ze stelt een beginsel (artikel 5): bewaar gegevens niet langer dan nodig is voor het doel. Zodra het feest voorbij is, hebben de tafelindeling en de menu’s geen nut meer. Leg uw regel schriftelijk vast, vermeld hem in uw voorwaarden en pas hem dan toe:
- verwijder de lijst en de dieetwensen, of geef ze terug aan de klant, binnen de aangekondigde termijn;
- vraag uw eigen leveranciers hetzelfde te doen;
- vergeet de kopieën niet: bijlagen, downloads, afdrukken, schermafbeeldingen in berichtenapps.
Vraagt een gast om inzage in zijn gegevens of om wissing, dan is hoofdstuk III van de AVG van toepassing. De verantwoordelijke antwoordt binnen een maand; die termijn kan met twee maanden worden verlengd als het verzoek complex is, op voorwaarde dat de betrokkene daarover wordt geïnformeerd. Het recht op wissing (artikel 17) geldt onder meer wanneer de gegevens niet meer nodig zijn of de persoon zijn toestemming intrekt. Bent u verwerker, geef het verzoek dan door aan de verantwoordelijke en help hem bij het beantwoorden.
Artikel 14 verplicht er, behoudens uitzonderingen, ook toe om personen te informeren van wie de gegevens niet bij henzelf zijn verzameld. Een korte vermelding in het antwoordformulier voor gasten is vaak de eenvoudigste oplossing.
Veelgemaakte fouten
- Contactgegevens van gasten hergebruiken voor acquisitie. U wordt verantwoordelijke voor die nieuwe verwerking, met alle verplichtingen die daarbij horen.
- Denken dat het contract de rol bepaalt. De feiten tellen.
- Naar het geloof vragen in plaats van naar het gewenste menu.
- De afdrukken vergeten. Een papieren dossier met contactgegevens van gasten dat na afloop van het feest op een tafel blijft liggen, is een lek zoals elk ander.
Een gegevensvriendelijke gastenlijst maken met Eventelio
Eventelio vervangt noch uw juridische analyse noch uw procedures. Meerdere functies gaan echter in de richting van minimalisatie:
- Toegang per leverancier. Elke uitgenodigde leverancier krijgt zijn eigen toegang, met rechten die u één voor één instelt: draaiboek, locaties en tijden, sleutelpersonen, maaltijden en dieetwensen, gewenste foto’s, zaalplan, gasten en plaatsing, muziek, contactgegevens. Hij ziet nooit de prijzen, voorschotten, betalingen of interne notities.
- Dieetwensen en allergieën waar ze nodig zijn. Elke gast heeft een veld «dieet of allergie», en de cateraar raadpleegt de lijst met namen, met het aantal betrokken personen en hun tafel, binnen de grenzen van de rechten die u hem geeft. Deze gegevens zijn declaratief: ze moeten worden bevestigd door de voedselveiligheidsprocedures van de cateraar.
- Een pdf-dossier per deelnemer, beperkt tot wat hij mag zien.
- Een duidelijke rolverdeling. Wanneer u het evenement voor uw klanten organiseert, bent u verwerkingsverantwoordelijke voor hun gegevens; Eventelio treedt op als verwerker voor het hosten en het functioneren van het platform. De details staan in het privacybeleid en de algemene voorwaarden.
- Een gratis online tafelschikking die de lijst alleen in uw browser verwerkt: er wordt niets naar Eventelio verzonden. U kunt het opslaan op het apparaat uitschakelen of alles met één klik wissen.
Verbindt uw klant zijn eigen assistent met zijn evenement, lees dan onze tips over toegangssleutels en het wijzigingslogboek. Voor meer informatie kunt u de pagina’s voor cateraars en voor evenementenbureaus raadplegen.
Veelgestelde vragen
Moeten bruidsparen hun gasten iets laten ondertekenen?
Een paar dat zijn eigen feest organiseert, valt in principe onder de huishoudelijke uitzondering. Verzamelt u echter zelf allergieën of religieus gekleurde menu’s, voorzie dan in uitdrukkelijke toestemming en duidelijke informatie, bijvoorbeeld in het antwoordformulier.
Mag de cateraar de lijst na de bruiloft bewaren?
Is hij verwerker, dan moet hij de gegevens aan het einde van de dienst verwijderen of teruggeven, tenzij er een wettelijke bewaarplicht is. In alle gevallen mag hij ze niet langer bewaren dan nodig is.
Mag men naar het geloof van een gast vragen?
Dat is niet nodig: vraag naar het gewenste menu. Zelfs dan kan een halal- of koosjer menu een religieuze overtuiging verraden. Behandel het dus als een gevoelig gegeven.
Wat als een gast vraagt om van de lijst te worden verwijderd?
Bent u verantwoordelijke, antwoord dan binnen een maand, wis zijn gegevens als aan de voorwaarden van artikel 17 is voldaan en breng daarna uw leveranciers op de hoogte. Bent u verwerker, geef het verzoek dan zonder uitstel door aan de verantwoordelijke.